Saturday, January 23, 2016

Mất Hút Xuân Thì


Ấu Tím


Tiếng muỗng đĩa lanh canh, giọng người huyên náo, kẻ đứng lên người ngồi xuống. Anh bồi bàn lăng xăng lau dọn, cố gắng lèo lái đẩy thùng chứa nước phở dư, tô chén bẩn không đụng vào lưng thực khách . Trong góc tiệm nhìn ra , dòng xe cộ chuyển động không ngưng nghỉ, mùi phở thơm nức mũi cùng mùi rau quế ngò gai. Đôi mắt xoáy vào đôi mắt. Đôi mắt rất quen.

Phút giây rất ngắn ngủi đôi mắt gặp nhau. Dọc theo sống lưng, làn hơi lạnh buốt xuyên thấu lên óc, tưởng máu có thể đông chết ngất. Đôi mắt nâu to ngơ ngác, dưới vòm mi cong, mày rậm. Đôi mắt đã hơn lần thật thấp hỗn lọan đắm đuối tia nhìn, môi tìm môi nồng nàn say đắm. Tia nhìn đã khắc vào trí nhớ như vết xâm quái ác không thể bôi xóa tan nhòa.

-“Cạch!”

Tiếng tô phở được đặt trước mặt, ngước tia nhìn trách móc:

-“Sao đánh thức tôi!”. Ánh trách móc bị tấm lưng người bồi bàn lạnh lùng dội lại.

Đôi đũa đã lau, xếp ngay ngắn trên tấm khăn giấy, cùng chiếc muỗng, ỡm ờ chờ đợi kêu gào: “múc lấy nước húp đi, thử xem ngọt mặn thế nào”, với ve nước mắm rưới lên lớp thịt nâu hồng, mùi nước mắm xộc vào mũi, nước mắt tràn qua hố mắt đổ dài xuống má. Màu da hồng quân nâu đỏ, mười đầu ngón tay ghì xiết đam mê. Gắp bánh phở trắng cúi đầu dấu mặt, đôi hàm răng cắn mạnh phập vào lưỡi. Mảnh ớt cay đụng vào vết cắn, tái tê. 

Năm 1976 – mưa rả rích – đường Pasteur lá cây dầu nhèm nhẹp dính vào gót đôi dép da mòn vẹt. Chiếc bàn gỗ thông xộc xệch vuông vức, vừa đủ để hai tô phở lõng bõng bánh thịt, thêm hai phin café bốc mùi bắp rang khen khét, chen cùng đĩa rau gía phớt chút màu xanh. Cúi xuống ăn, hai mái đầu gần đụng vào nhau. Hai mái tóc cùng đen, một dài ngang lưng cột túm ra sau, một đụng vào cổ áo sơ mi sờn rách. Vừa ăn vừa nói chuyện tuơng lai: 

-“Em nghĩ sao nếu có người cho anh ký giấy hôn thú đi Pháp?” 

Ngước lên dò hỏi: 

-“Điều kiện?” 

Khuấy cốc cà phê, mồi điếu thuốc lá: 

-“Không gì hết” 

Khép mi mắt: 

-“Anh định sao?” 

Vòng khói tròn thoát khỏi đôi môi chúm: 

- “ Anh muốn thoát, cùng đường rồi Cầm ạ. Chả còn nơi chốn nào dung thân, ăn tô phở cũng em trả tiền, hút điếu thuốc cũng tiền em trả, anh chẳng còn mặt mũi nào mà ngó vào gương.” 

Hàng chân mày nhướng lên: 

-“Sao anh nói thế, tình em yêu anh không đủ ư? càng khổ sở mình càng yêu nhau hơn mới đúng chứ.” 

Sợi khói tan dần: 

- “Yêu nhau là mưu cầu hạnh phúc cho nhau, anh chỉ bám vào em như rêu bám vào đá. Trả lại cho em ước mơ không thật, tìm đường vượt biển, sang được nước ngoài làm đám cưới, sống hạnh phúc đến già. Em tin anh làm được với hai bàn tay trắng bệch sao em.” 

Đôi mắt mờ vì khói , nuốt ực ngụm cà phê chưa cho đường: 

-“Anh định đi Pháp? Hy vọng thoát không?” 

Vòng khói lại phun ra: 

- “Hôm qua anh gặp thằng bạn thân quốc tịch Pháp, hắn còn vài cô em gái. Cuối tháng này hắn lên máy bay.” 

Đôi mắt giao nhau, tháo sợi thun cột tóc mân mê: 

- “Còn em?” 

Vòng khói méo dần: 

-“Người ta giúp anh vượt thoát, sang ngọai quốc ly dị không khó, anh sẽ lo cho em sang sau. Dính chùm thế này anh cảm thấy bế tắc nhục nhã qúa Cầm ạ.” 

Miếng thịt nhai không đứt trệu trạo, nhả ra. Đôi mắt xoi tới lần nữa, xuyên qua vài khuôn mặt thực khách đang thưởng thức vị phở Pasteur do chính chủ nhân từ Sài-Gòn đứng nấu theo lời quảng cáo trên đài phát thanh thành phố Westminster, California. 

-“Nhục nhã qúa Cầm ạ”. 

Tiếng vọng ngân dài theo ngày tháng từ lúc đôi mắt nâu to đi mất. Đi đành đoạn, đi bỏ lại mái tóc dài ngang lưng nhung nhớ ơ thờ. Cửa lòng khép hẳn. 

“Sao anh nỡ phụ lòng em, cho em vạn sầu đắng cay tình đầu, chỉ là bội ước, xóa lời hẹn thề mà lòng nát tan” * – nỗi phụ phàng không thốt nổi lời trách cứ, chỉ tha thiết kề bên, chỉ đớn đau vun quén cho thỏa trí trai. Nỗi nghiệt ngã tình cảm thời quáng gà sau chiến tranh xảy ra cho ai người ấy phải gánh, xảy ra cho em, em phải cung cúc cưu mang. Định mệnh, hai chữ người ta dùng siết thòng lọng tròng vào chuyện tình không đọan kết, dùng vào trường hợp em anh chẳng cần siết dây chi, đã tắt hơi quên cả khóc òa. 

Anh ký giấy hôn thú, anh lập gia đình, khoảng thời gian trước ngày lên đường đi Pháp là chuỗi ngày trăng mật hấp hối chuyện tình. Bán tống tháo tất cả những gì có thể, đi may sắm từ manh quần tấm áo, thăm từ bến bãi tây đông, bản hôn thú hờ làm giấy mướn phòng khách sạn, mang danh vợ chồng mà ân ái đếm từng đêm. 

Anh đi, sân phi trường bụi phủ, mái tóc ngang lưng gió phần phật đánh rối bời. Năm đầu trôi qua, những lá thơ tả đền đài cổ mộ, nhớ nhung ray rức. Năm thứ hai than thở vật lộn kiếp tha hương, mong ngày khôi phục cơ đồ quê mẹ. Năm thứ ba vướng bận con thơ, đành lo toan cùng vợ dại, chuyện tình xưa xin tháo gỡ cho nhau. Năm thứ tư thơ thưa dần biến hẳn, bỏ lại sau lưng cát bụi phủ mù. 

Hai mươi lăm năm sau tình cờ quán phở gặp nhau. Mái tóc ngang lưng bới cao thôi xõa, ánh mắt nâu to, ngơ ngác nếp nhăn hằn. Khoảng cách vài chiếc bàn vững chãi, những chiếc ghế bọc da. 

Bên cạnh đôi mắt nâu to, khuôn mặt người đàn bà trang điểm kỹ càng, hơi đẫy đà diêm dúa, ba thiếu niên tràn nhựa sống nói cười vui vẻ. 

Bên cạnh mái tóc bới cao, khoảng trống chủ nhật ồn ào. 

Để lại một đồng trên bàn, tiền trả cho tiếng “cạch”, lôi ngược nàng ra khỏi ánh mắt qúa khứ. Cầm đi thẳng ra cửa, không vương vấn. Những mùa xuân đã mất hút chẳng níu lại làm gì. 

Sunday, March 17, 2013

Bánh Gai – Bánh Ít Lá Gai.


Bánh Ít Màu Đen đó là tên các bạn của tôi đặt cho bánh tôi làm, lúc ấy vì chưa có đầy đủ đủ dụng cụ, nấu một món gì đó để tìm lại hương vị xưa cũ là điều tôi và các bạn chia sẻ trên trang gia chánh Đặc Trưng, tôi chế biến nấu món này món nọ sao cho giống “hồi xưa” với các hương vị tìm thấy trong các chợ Á Đông, có khi hơi giống, có khi giống, điều quan trọng là mỗi ngày trên bàn ăn, chồng con tôi có món ăn Việt Nam, nêm nếm bằng nước mắm. Tôi nấu không ngon lắm, chỉ vừa đủ như mọi ngừoi phụ nữ Việt Nam khác, mỗi bà nội trợ có một “mánh lới” riêng, rất nhỏ thôi nhưng sẽ là một “nhung nhớ” cho chồng cho các con, khi có lúc họ phải sống xa nhà.
Còn gì hạnh phúc hơn khi nghe con gọi điện thoại hỏi cách nấu món ăn, có lúc nghe thỏ thẻ đòi mẹ nấu sẵn để dành cuối tuần sẽ mua vé máy bay về ăn và mang theo. Những hộp thức ăn đông lạnh: thịt kho – cá kho – mắm khìa thịt có xả – khi thèm quí giá vô cùng, chỉ cần một nồi cơm nóng.
Ai nói món ăn không bị “nghiện”, trong ca dao có rất nhiều câu viết về các món bị nghiện này:

Anh đi anh nhớ quê nhà,
Nhớ canh rau muống, nhớ cà dầm tương
Nhớ ai dãi nắng dầm sương
Nhớ ai tát nước bên đường hôm mai (nao)
Thương chồng nấu cháo le le
Nấu canh thiên lý (bông súng), nấu chè hạt sen
Trên non túc một hồi còi,
Thương con nhớ vợ, quan đòi phải đi.
Không đi thì sợ quan đòi.
Đi ra thì nhớ cá mòi nấu măng.
Các ông đã có vợ, lâu lâu lại nói: “Em nấu món canh . . . món kho giống mẹ anh được không? Có lúc cuối tuần rủ vợ con về nhà thăm mẹ, để ăn lại món canh cua đồng, món canh thuôn, món thịt ram mắm, món cá kho riềng, những món quê nghèo thời thanh niên trai trẻ – thời chinh chiến đao binh.
Sang đất tạm dung, các món bơ sữa đẫy đà vẫn không thể làm các ông thay lòng đổi dạ, dù cho hình dạng đến hương vị hấp dẫn hơn hẳn hình dạng hương vị gầy gò mộc mạc quê mình. Gà to gấp bốn năm lần con gà chân vàng chạy loăng quăng trong vườn xanh om bóng lá, cá tròn lẳng to gấp mưòi con rô mề quẫy lóng lánh trong rổ sau khi tháo chà, sau khi tát ruộng, rau của “họ” không phải lá cải ngồng trước sân, không là ngọn lá sầu đông ăn kèm với mắm, tìm đâu ra lá sung gói món gỏi cá trộn thính, gạo thơm rang vàng xay nhuyễn.
Món ăn đôi lúc còn quyến luyến hơn cả người tình.
Vì những lý do không tên, khó giải thích, tôi nấu món này món khác, pha chế đủ lọai gia vị tìm được trong chợ, học hỏi từ các bác các chị đã định cư lâu tại Mỹ, nhất là các chị đã tìm ra những gia vị tương đương. Bên cạnh đó là chợ Ấn Độ, chợ Đại Hàn, chợ Nhật. Bây giờ tất cả quá dễ dàng Việt Nam – Mỹ đã thông thương, muốn gì có nấy, gởi qua gởi lại trong 3 ngày, không như ngày xưa nhận quà Mỹ gởi về phải sắp hàng chầu chực từ sớm tinh mơ đến chiều tà mới về đến nhà, thùng quà bị rách nát. Muốn gởi quà về Việt Nam, kể cả thư có kèm hình ảnh tốt nhất là gởi qua các công ty tư nhân, đừng gởi qua bưu điện, mãi đến bây giờ thư vẫn còn mất oan uổng, thật buồn.
Cuối tuần là giỗ đầu Mẹ anh của tôi, thời gian trôi nhanh quá, vừa mới đấy đã một năm, ngày Mẹ mất rất dễ nhớ 28 tháng 2.
Tôi khuấy nồi bánh đúc nhân thịt, làm ít bánh gai, nhân còn dư nấu chè bột báng.
Cả nhà quây quần mỗi người nấu một thứ, những thứ khi còn sống Mẹ thích ăn . Mẹ anh của tôi bị bệnh tiểu đường lâu lắm rồi, nên nấu gì cũng phải bớt đường hoặc thay bằng các loại đường giả, cuối đời của Mẹ, anh tôi hay nói còn bao năm nữa Mẹ thích gì cứ dâng Mẹ ăn, thuốc được chích vào người tùy theo lượng insulin trong máu, nói thế nhưng vẫn phải canh chừng đủ thứ.
Mẹ tôi mất sớm, những món được học từ mẹ của tôi không nhiều, ruốc – thịt kho – canh bung – gà tiềm – thịt nướng – nộm gỏi rau muống – canh cá thì là – cá hồng chiên sốt chua ngọt – bánh nếp – xôi vò chè đường – chè kho.
Lần này tôi làm bánh gai bằng lá gai thật, không pha chế gì hết, khi làm bánh tôi nhớ đến hai người, một trẻ một già, bánh gai của tôi có nước mắt.
Crystal Như Thảo của bác Như Hoa trồng khóm lá gai, cháu nói cháu sẽ học bác cách làm – Mẹ của anh tôi khi còn sống, nằm trên giường bệnh mấp máy môi đòi ăn bánh gai. Tôi hái lá từ cây cháu Thảo trồng, mang về nhà luộc xay giã nhuyễn, thắng nước đường nhồi vào bột nếp cho dẻo, bắt bánh gói bánh một mình, chẳng có cháu bên cạnh để dạy, chẳng còn Mẹ bên cạnh để dâng.
Mỗi món ăn khi tôi làm luôn có điều gì ấy để nghĩ đến, khuấy nhân đậu xanh tôi nhớ đến Mẹ của tôi, đậu xanh tôi nấu trong nồi không cần hấp như nấu xôi vò, đậu chín rục chỉ dùng đũa cả đánh tan cùng đường, Mẹ luôn nhắc búng vào tí muối cho vị mặn mà, mứt sen mứt dừa còn lại sau Tết, tôi thái nhỏ thêm vào nhân, lần này bánh lá gai của tôi không cho mùi hoa bưởi, anh của tôi bảo đó là hóa chất – năm nay cây bưởi ra hoa tôi thử chắt lấy hương hoa bưởi xem sao.
Vị bánh gai thật, thơm mùi lá! lần sau tôi sẽ phơi lá chuối cho khô trước khi gói. Ai ngờ đám cây gai dùng để dệt bao bố ấy, lá lại cho mùi thơm ngào ngạt, lại cho mầu đen ánh huyền khi nấu chung với nếp, để màu nhân đậu xanh vàng thẫm phô sắc tinh tuyền. Tôi chạnh lòng nghĩ đến hình ảnh duyên dáng dịu dàng trong câu thơ: “nụ cười đen nhánh sau tay áo – trong nắng trưa hè trước giậu thưa” của nhà thơ Lưu Trọng Lư trong bài thơ Nắng Mới.
1
1a
2
3
4
5
6
7

Monday, November 5, 2012

Bướm Vàng Đậu Ngọn Mù U








Anh Tư đó ha anh Tư . Lâu dữ dậy hông , mấy chục năm rồi chớ ít sao ? Anh khoẻ ha , tóc bạc ráo rồi . Tui cũng thường . Anh dìa thấy sao , chòm xóm thay đổi hết rồi há . Năm Thung hư gan chết bỏ vợ con lại thương hết sức . Anh nhớ vợ của Năm Thung hông ? Con Ba Ngọc á . Mà anh vợ con gì chưa ? Chưa là sao ? Anh nói anh không quên được tui ? giả ngộ ha anh. Chuyện xưa lắc mà anh nói dậy thành tui mắc nợ anh sao chớ ? 

Muốn nghe chuyện đời tui hả anh Tư , trong tuồng Vương Thuý Kiều đoàn Dạ Lý Hương đóng , anh có nghe cô đào Bạch Tuyết ngâm nga : 

Thuở trời đất nổi cơn gío bụi 
Khách má hồng nhiều nỗi truân chuyên 

không ? Tui chưa thấy đất trời nổi cơn gió bụi ra sao, mà cái cuộc đời tui ngẫm ra sao nhiều đoạn trường cay đắng . 

Tui dạo đầu dị đặng anh chuẩn bị tinh thần mà nghe , đừng để chuyện tui kể, động tới ba cái mạch máu mà mang họa nghen anh. 

Uống miếng trà ướp lài đi anh, bụi hoa lài, tui trồng bên mé hiên, ngay sàn nước. Dòm cái lu con rồng, tui nhớ hoài anh đem nó từ Bình Dương dìa chớ chơi sao , còn cái gáo dừa lên nước đen mum thiệt tốt . Anh nhớ hồi tui chặt hai trái dừa khô, nửa cho tui, nửa cho anh không ? Anh cạo anh mài cho sạch nhẵn ba cái râu rìa. Nửa của tui còn y nguyên đó, còn nửa của anh chắc mất tiêu rồi chớ gì ? Nhiều khi nắng chiều rọi vô rổ gạo tui đang vo, nước sóng sánh đẹp gì đâu . Tui nhớ hồi còn con gái, cũng tại ba cái lãng nhách ngược đời của tui mà thành chuyện chia lìa loan phụng . 

Ừa thì tui là loan, anh là phụng . Con phụng múa cánh khoe lông, vờn con loan e dè như đám cỏ mắc cở, hễ đụng nhẹ nó khép hết trọi hết trơn đám lá . Bị dị con Ba Ngọc nó phá tui hoài . 

Thời đó anh trẻ trung mạnh khoẻ, đám rạ anh đánh cái một, cây rơm anh vít cái ào. Con gái trong xóm, đứa nào đứa nấy dòm anh chết trân, mà anh lùi lũi đeo tui hoài . Anh đem nếp mới qua nhà cho má tui, đặng má biểu tui mần cốm dẹp , anh qua nhà phụ gánh lúa, tui xảy anh xàng, chiều dìa, má cho anh mang tui đi coi cải lương tuồng tích . Má tui thương anh biết mấy, bả nói anh hiền, ba anh đi tập kết mất biệt, má con anh bù lây bù lất , dậy mà anh hiếu để ngon lành . Ba tui thì theo vợ bé bỏ má con tui bơ vơ . Má tui để bụng, hận ổng bây nhiêu tui biết bấy nhiêu nghen anh . Nghe má tui ru riết con bà Sáu Lèo câu : 

“Bướm vàng đậu ngọn mù u 
Lấy chồng càng sớm tiếng ru càng buồn” 

Rồi thêm câu 

“Gió đưa bụi chuối sau hè 
Anh mê vợ bé bỏ bè con thơ 
Con thơ tay ẵm tay bồng 
Tay dắt mẹ chồng đầu đội thúng bông” 

Là tui hiểu má tui rầu trong bụng dữ lắm . Mà hên nhà tui có hai chị em, chớ có một đàn, má tui còn khổ tới nhiêu . Bị dậy mà tui nghi ngờ ráo hết , từ anh trở lui . Dĩ nhiên đối với tui hồi đó, anh cũng có hạng , cỡ hạng cao lắm lận, mà lỡ ngặt cái lòng hận của má tui , truyền qua tui hồi nào tui không hay, tui tính xa tính gần, tính tới tính lui, coi như chuyện chồng con là chuyện hại . Tui nhắm chuyện nhờ vả anh cho đỡ cực thân tui là chính, chớ ý tình với anh tui chặt dạ hỗng thương là hỗng thương mà . 

Tui nói ra hết đặng anh hiểu, tới giờ tui cũng hối hận bời rời nhiều nỗi lắm chớ . Phải chi hồi đó tui đừng ghim trong bụng nỗi hận truyền kiếp từ má tui, thì có chừng đời tui đâu đến nỗi trái ngang phải hôn anh Tư . 

Ăn miếng bánh đi anh Tư . Ăn ‘ngậm mà nghe đi hen’ , tui nhớ hồi đó anh ưa nói dị đó khi tui mời anh ăn bánh tui mần . Cái bánh da lợn này , muốn đổ khéo cũng theo lớp theo lang, chớ đâu có dễ . Y hì cuộc đời muốn suông sẻ cũng chần thân . Anh bỏ đi sau khi anh đánh tiếng xin cưới mà tui không chịu , anh đi cái ọt , không một lời từ giã, không thèm sân si coi tại sao tui không chiu nhận lời . Giờ tui lớn rồi, nên tui hiểu dạ tui , chớ hồi đó anh có hỏi , nậy răng tui chưa chắc ra nửa chữ . 

Con gái người ta mười sáu trăng tròn, biết gì chiện vợ chồng mà anh a thần phù đòi cưới . Tui thấy má tui khóc thầm hằng bữa , ra thở vô than cho thân phận bẽ bàng , bị chồng ruồng rẫy . Bả trù bả ẻo cho ba tui gặp hung nhiều hơn kiết . Tui nghe riết bắt tò mò muốn kiếm coi ba tui ra sao, đặng hỏi sao ổng nỡ lòng nào bỏ má con tui bơ vơ cầu bơ cầu bất . Ngay thời đó mà anh đòi cưới, tui biết anh có thiệt dạ thương tui không mà chịu chớ , nói thương lấy con người ta cho được, tới chừng phụ phàng, đặng đó quên đăng, đặng trăng quên đèn mấy nỗi . 

Mà tui thấy anh cũng ngộ chớ . Con Ba Ngọc nó theo anh tò tò , thêm con Huệ trắng, không tiếc tiền bao anh ăn uống ngoài sạp bà Năm , rồi một đám con gái khu nhà ông hội đồng , mắt tụi nó dòm anh có chừng không muốn chớp, mà anh cứ tà tà theo tui, theo con Hai Lụa nghèo hèn, da màu bánh ít, không trắng như bông buởi, không tươi tắn hớn hở như con chim quyên, không duyên dáng như con sáo sậu mà cái bản mặt ưa chầu bậu lì trân . Nhưng bà ngoại tui nói, tui có duyên ngầm . Mỗi khi tui cười hai cái lỗ dế, kế bên khoé miệng tui sâu hõm, rồi giọng tui nói ra ấm áp êm đềm, y như mang đường phèn đỏ vô lỗ tai người nghe, cái này là ông nội tui nói , mỗi khi tui qua nhà, xin ổng thóc lúa, bạc tiền . Con em tui qua xin, không bao giờ ỗng ừ cái rụp, mà tui qua nói chừng hai ba câu, ổng mát dạ cho tui xúc thí nhiêu thì xúc. 

Ba cái thư anh dúi vô thúng gạo, dùi vô cái nia cá khô, tui đọc ráo đó chớ , đọc đặng biết có người theo, có người tơ tưởng tới mình, có người khen tui giỏi, khen tui đẹp, khen tui lung tung, khen mái tóc tui dầy, khen con mắt tui bự, khen luôn cái tướng tui đằm thắm không biết điệu đàng . Đọc dị đặng tui đỏ hường đôi má, đặng tui mắc cở mỗi đêm . Cha ! nói tới đây mà tui còn nhớ cái hừng hực đôi má của tui ngheo anh Tư . Nó không giống cái nóng tui ngồi canh thùng bánh tét, canh nồi cháo heo , bị lửa phừng vô mặt mà nó nóng hơ mình ên dị đó . Tui nghe tiếng tỉ tê của con tim tui thổn thức chớ anh, nó cũng có nhớ tới anh thấy mẹ đó chớ phải không đâu . Sớm nào anh không qua, theo tui ra chợ huyện bán rau là tui bồn chồn chờ đợi . Một hai giờ sáng, con trăng có khi còn thức chong, sao mai chưa mọc mà lủi thủi qua nhà ông Ba xe đò, in hình hai cái chưn tui nặng chịch hỗng muốn bước , mà có anh gánh phụ hai cái gióng , bước tui đi nhẹ tưng như múa lăng ba . 

Thời đó tui nhớ hoài , má tui bả bịnh, giao chiện gánh gồng lại cho tui, anh nghe dị mở lời sẽ cùng đi dí tui cho có bạn . Sẵn anh đi giao gạo cho sạp luôn. Khoảng đó là khoảng thời gian làm cho anh muốn cưới tui hung đó chớ gì . Có lần tui vấp cái rễ tre chụp ếch, anh hết hồn kéo tui dậy , tui đau thấu ông trời, đâu hay tui lọt vô vòng tay anh che chở, chừng hoàn hồn tui nhớ mài mại anh có hun tóc tui. 

Uống miếng nước đi chớ, mắc chi ngó tui chết trân dậy ông , mèn ơi chuyện hồi nẵm á mà, xưa lắc , xưa lơ, kể lại nghe như chiện người ta à ha, cái rồi không cưới được tui, anh bỏ đi mất biệt , con Ba Ngọc lấy Năm Thung . Ngày nhóm họ tui qua nhà nó nguyên đêm , nó biểu tui ngu, được anh thương mà không lấy, gặp độc đắc mà không hay , năm đó tui cũng lên tuổi muời bảy rồi . Thấy nó bận áo cô dâu, tay cầm bó bông ngộ gì đâu . Tui cũng thấy tiếc tiếc . 

Sau đám cưới nó tui lên tỉnh , kiếm ra ông già tui , ổng có bà nhỏ đẹp hơn má tui, dân thành mà anh Tư . Bả dịu nhiểu xin lỗi tui, bả biểu bả không hay ba tui đã có vợ dưới quê. Thì ra mọi chuyện truân chuyên của đờn bà khởi đi là từ đờn ông , tui ngẫm dị cho tới giờ luôn đó anh Tư . Phải mà ba tui ổng : 

Trồng trầu phải khéo khai mương 
Làm trai hai vợ phải thương cho đồng 

Thì đâu có chiện, đàng này ổng chăm chút một mương, mương kia ổng bỏ luống . Nói tới cũng phải nói lui, bà nhỏ cho ổng hai thằng con phương phi Tống Ngọc, còn phần má tui , có hai con lủng qúi giá gì mà ổng phải lo chớ . Tui hồi đó cũng hầm trong bụng, tính từ mặt ổng, mà rồi thương cho phận đờn bà của má hai tui , cũng bị ổng dụ ngọt dụ bùi, chớ khi khổng khi không ai mang thân đem cho thí . 

Rồi tui làm huề dí ổng , sao thì sao ổng cũng góp phần tạo ra cái hình hài tui mang tui vác, chớ mình ên má tui làm sao có tui . Mà ngộ , tui khó mà nói chiện được dí ổng, chào hỏi ba câu là tui dông chỗ khác, qua má hai tui , tui mới biết ổng cũng bị lương tâm cắn rứt dữ hồn chớ đâu có chơi . Ổng sợ mang tội dí má hai tui, chiện lường gạt ái tình đó anh Tư . Lường gạt đây là ổng không nói ra chuyện, đã từng có vợ cho má hai tui nghe . Đờn bà thì bị biết ra có còn trinh tiết hay không dễ òm, chớ đờn ông không nói ra , lấy gì đặng bắt tội nó chớ . Bị dị nên ổng tò tò bên bả, lo cung cúc phụng thờ, nhứt là hồi bả hạ sanh cho ổng thằng qúi tử . Rồi chiện mần ăn, chuyện lo toan sau trước, ổng có chút giờ nào mà trốn dìa coi má con tui sống chết ra sao, nhứt là ổng còn ỉ lại vô bà con nội ngoại ê hề , bà con chòm xóm chung quanh , hông lẽ bỏ vợ con ổng chết đói . Nghĩ lại cũng ngặt cho ổng . Hồi cưới má tui ổng có ý cò ý kiến gì đâu chớ , ông nội tui mang khay trầu qua nhà ông ngoại, hai ông cụng ly cái cụp, ông ngoại tui biểu : “ tui gả con gái tui cho con trai anh”, rồi xong, ông già tui có vợ . Có vợ tức là phải có con, má tui ôm cái bụng thè lè, ngay sau ngày cưới đâu chừng một tháng . Bị mau mắn như dậy mà má tui khổ, còn tui thì bị bà ngoại tui chưởi hoài cái chiện ưa tà lanh tà lọt . . 

Má hai tui cũng biết điều lắm hen, hồi biết rõ trắng đen, bả sắm đủ thứ mang dìa quê ra mắt má tui. Xấp lụa màu đồng có hình lồng đèn chữ thọ, đặng may áo bà ba, thêm xấp sateng đen bóng lưỡng, đặng may quần. Cái khăn san thiệt mỏng màu khói nhang mần bên xứ Phú Lang Sa , thêm đôi guốc vẽ hình hai con chim bằng sơn, đóng đôi quai da thiệt đẹp cho đủ bộ com-lê . Tui còn nhớ bả dắt tui dô tiệm Chà Và mua cái quạt xếp , khi xài nó có mùi trầm thiệt nhẹ. Nhiêu đó đủ làm má tui mát dạ tha thứ cho bả sau lần đầu gặp mặt . Dù má tui cũng thả nhẹ mấy câu chì bấc : 

-“ Sao không giữ giả luôn đi , cô mặt hoa da phấn, tui mặt đất da mồi , cô người học cao biết rộng, tui con cóc trong hang, cô dìa đây gặp tui chi cho tui thêm tủi chớ “ . 

Má hai tui sụt sùi : 

-“Chị Hai thương cho tui mà đừng nói dị, tội nghiệp tui chị Hai . Chuyện dĩ lỡ như vầy có ai mà muốn chớ . Hồi đó tui cũng cãi cha cãi mẹ, một hai đòi lấy ổng , tới giờ ba má tui mà biết có chị đây , chắc ổng bả đập trên đầu tui ổng bả đập xuống , cái tội tui kén tới chọn lui, nhè ngay cái bóng đèn bể lấy mà .” 

Dòm hai người đờn bà, nói chiện dìa một người đờn ông họ cùng chia xẻ, tui cũng thấy ứ hự cho phận đờn bà . Nội tính cái dụ ổng hun bà này, không hun bà kia tui cũng đà nổi ốc, kể tới chiện phòng the kín đáo, bà này hai lần nằm lửa, bà kia cũng hai thuở cưu mang toàn thân tui nổi hột da gà . Hồi đó tui nghĩ thầm trong bụng, tui mà dính dô chiện chồng chung, chắc thiên hạ bàng hoàng, giùm cho cái người đờn ông phụ rẫy tui, chớ hỗng chơi nghen anh Tư . 

Mà cái rồi tui dính thiệt . Tui tròm trèm mười tám , sống trên thành, được má hai tui dậy dỗ điểm trang, cho đi học tiếp chương trình trung học, kèm dí ba món nấu nướng vá may , tui nõn nường ra dáng con nhà biết mấy . Ba cái đám dưới quê tui cho xếp de ráo, mấy anh trên thành bảnh bao công tử hơn . Nội cái đầu chải bóng luỡng, tướng tá ngon lành quần tây áo phin , là ăn đứt đám miệt vườn, quần tà lỏn áo bà ba, phì phèo thuốc vấn hôi rình hôi rẹt . Tui gặp giả lãng nhách lãng nhơ, hồi đi mần căn cước , thấy giả bận đồ ông cò ngon lành, cầm máy chụp hình tui , mỗi người đặng chụp một tấm chứ mấy, mà tới tui, chả biểu máy chụp hư , vô chụp lại , tới ba lần mới rồi . Sau chả tới nhà đưa tui cái tấm căn cước, có hình tui thiệt đẹp làm thân . Nhờ làm trong toà tỉnh , oai phong, ba tui khoái ổng, má hai của tui cũng bị cái mã của chả hớp hồn , muốn chả làm rể cho có tiếng có tăm với người ta . Tui cũng bị cái đẹp trai làm mờ con mắt, quên mẹ nó chuyện hận thù đờn ông giả trá của má tui truyền lại , mà đánh đòng xa theo chả ngọt ơ . Má tui hồi gặp chả bỏ nhỏ tai tui : 

“Củi tre dễ nấu chồng xấu dễ xài nghen bay, thằng này tao thấy mắt nó trai lơ coi chừng khổ à con” . 

Chèn ơi tui khổ thiệt , khổ vì ghen , khổ vì thằng chả nay đào mai mận, nay con miệt quận tám, mốt con miệt quận năm . Chưa tính khuya thứ sáu chả đưa con đào đoàn hát đi ăn cháo cá , mờ sáng thứ bảy chả đưa con cave đi ăn chợ Cũ cao lầu . Nội cái tui theo chả đánh ghen , đập lộn cũng ứ hự tấm thân . Tui xỉa xói chả nhiêu mà nói , mấy con đó có gì hơn tui, dòm tụi nó trên sân khấu, bóng đêm che chở thấy rực rỡ hoa màu, chớ dưới ánh sáng mặt trời, mét chằng mét chẹt, ốm nhách như con tép phơi khô . Anh hỏi sao tui ghen ha , ghen là tại vầy nè , nội cái chuyện bỏ tui chèo queo ở nhà đi xãnh xẹ với gái là một tội, tội thứ hai hễ theo con khác nghĩa là tui xấu tui già, chưa kể túi tiền của giả bị hao bị hụt . Anh đừng cười khi dễ chớ . Đàn bà không ghen là đàn bà thua thiệt nghen , hễ tui cũng đưa cũng đẩy với thằng này thằng nọ anh tính sao ? Mấy anh có chịu hôn, mà mấy anh la làng trai thì thê thiếp hỗng sao , mà hễ đờn bà mới dòm thằng cha xe kéo cái bị táng bạt tai chớ . 

Mới kể thôi nghen mà tui đã sân si dị đó anh thấy hôn . Tui ghen tui dữ có lý do chánh đáng chớ , một tay tui lo trong ngoài tươm tất , hạt bụi cũng khó đậu lâu trên cái tủ thờ, thêm cái tủ chén dĩa kiểu, tui sắp xếp đẹp mắt biết nhiêu, những món tui bầy tui nấu cho chồng con ăn, tìm ngòai cao lâu đâu mà ra anh . Má hai tui mỗi lần tới thăm đều khen rối rít dí má tui: “Cỏn coi dị mà khéo hen chị” . Hồi xuất giá theo chồng xong , ra đường mắt mũi tui nhắm kín mít, không dòm ngang dòm dọc, chưa kể cái não tui gôm sạch ráo chuyện hồi xưa, có mấy thằng đi theo ngắm nghía. Nói anh đừng buồn chớ, bóng hình anh tui cũng nạo sạch ráo, nạo ráo như tui nạo trái dừa khô, không còn miếng cơm nào dính lai. Anh nghĩ đi, tui mà lưu luyến anh có phải tui mang tội ngoại tình hông . Tui trong ngọc trắng ngà tui có quyền ghen chớ , chả trăng hoa mà báo cho tui nghe, tui cho phép liền , tui không tức, đàng này lén lén lút lút , nói xạo nói trây, tui phải dằn cho chả biết mặt chớ . 

Anh khoan cãi dùm giả, rồi một bữa, giả đi luôn, không để lại một chữ từ biệt, như trong tuồng tích, đặng có hồi kết cuộc . Mới đầu tui nghĩ vài bữa sẽ tái hồi Kim Trọng, ai dè mấy tháng lờ lững trôi, sang qua mấy năm bặt chim tăm cá , tui biết rồi rồi, con sáo xổ lồng bay xa , bay tít tè không muốn quay đầu dòm lợi mà . Mới đầu tui bịch, tui che, tui dấu tui diếm, tui kiếm chiện đẩy đưa cho qua dí bà con lối xóm, sau chịu đời không thấu, nói láo riết bắt mệt, tui bán nhà dìa lại nhà này nè , tui mà không dìa quê, anh tìm sao mà ra tui chớ . 

Anh nói sao ? Còn ai nữa hôn ha ? Chèn ơi, tui khôn như con chim bị ná, thấy cành cong sợ tới xù lông , tởn tới giờ anh tính coi tui còn cho ai xía dô đời tui làm chi nữa chớ . Tui dìa quê, trong túi dằn mớ bạc bán nhà cửa, bộ tràng kỷ, đám chén dĩa kiểu, cái xe đạp cua rơ của giả, bọc thêm mớ đồ tế nhuyễn vàng vòng, tui gom góp từ hồi tui gả cho chả , tui thành con mẹ nhà giàu trong đám dân lùi xùi, bữa no bữa đói ở đây đó nghen anh Tư. Tui sửa sang nhà cửa cho má tui hưởng già, tui mở sạp bán chạp phô ngoài chợ huyện, tui cho vay lấy lời, tui gầy hụi ăn huê hồng, nói chung dìa đường bạc tiền tui gặp kiết nhiều hơn hung, má tui bả biểu, nhờ tui có cái cánh mũi, hình dạng y hì cái túi đựng mật của đám ong bầu . Đường duyên tình tui lận đận tại cái sóng mũi của tui thấp chủn hỗng cao sọc như cái dọc dừa. 

Anh nói ngộ hôn, lấy chồng nửa đường đứt gánh, chưa đủ đoạn trường cay đắng ha anh . Anh biểu tui lấy tuồng tích dẫn chuyện đời tui không đúng ha, cô Thí Kiều lận đận từ thằng này qua thằng khác, tui có một thằng mà lận đận chi ha ? Chèn ơi , một thằng mà lo không xong , để nó chạy mất biệt như dậy là tui thua đậm, thua hơn má tui hồi nẵm chớ . Má tui có hai đứa con , tui có một đứa một là hết . Ông già tui bỏ đi còn tìm ra tung ra tích, ông chồng tui ra đi biền biệt sơn hà mà. Bị chồng bỏ, ruột tui đứt đoạn khúc khúc chớ chơi ha . Chưa kể tim gan tui, đổi sang màu tím ráo trọi, tui giận qúa mà, tui tức qúa mà, có ai cho tui xả chớ . Con gái tui mỹ miều đẹp đẽ, tui không muốn học cách má tui, chưởi rủa sau lưng người khuất mặt, quất ngựa truy phong, nên tui đành nuốt ngược vô trong, anh biết dị hôn ? Ngoài miệng tui ngọt ngào kể lể, cho con tui hay dìa cha của nó, nào là cha nó áo mão khương phi, nào là hiền lành nho nhã, nào là thương con thương vợ nhứt trong thế giới loài người, có bao nhiêu điều tốt đẹp dìa đờn ông, tui tặng ráo cho con tui, đặng trong tim nó bình thường, mơi mốt lớn, khi biết yêu, nó không mang mối thù truyền kiếp làm hành trang dung dủi chốn tình trường, như tui . Tui học từ tui đây nè , tui mang trong lòng nỗi nghi ngờ to lớn, tui thủ tui cung , tui hằn tui học, tui chưa vui chuyện xum vầy, tui đã tính tới hồi bị lừa gạt, nên tui khổ, tui buồn , tui tạo nghiệp tui mang, tui quàng luôn vô vai người khác . Người khác là anh trước tiên, kế là ông chồng phụ bạc tui , thành ra ai cũng thành con trâu ì ạch mang cái cầy ứ hự. 

Hồi con tui nó hỏi : “ba đâu má” tui ngọt hơn đường cát, mát hơn đường phèn mà trả lời dí nó dầy nè : “Ba con đang đi mần, trúng gío té đùng xuống đất, dẫy dụa như con gà mắc toi , rồi tắt thở chết ngắt” . Nó lớn chút hỏi tui : “sao ba của bạn con chết nhà nó có để bàn thờ” tui trả lời lạnh tanh : “Tại má muốn coi như ổng còn sống dí con” .Hồi tui nói câu đó hai hàm răng tui nghiến xít rịt muốn bể . 

Bị chồng bỏ không lời từ biệt, tui có thời gian ngẫm ra dầy, tại tui thương thân tui nhiều quá, tui bảo vệ phần tui nhiều qúa . Tui nấu nướng cho ngon cho ngọt, cho đẹp cho bùi, cũng là để phần tui, tui khoe hay khoe giỏi, chớ chồng tui hưởng có nhiêu đâu ? Ngồi ở bàn cơm, tui không càm ràm chiện này, cũng rầy rà chuyện khác, tui quên mẹ nó tay gắp miệng mời : “Anh ăn coi vừa miệng hôn” rồi chớp mắt đưa mày, làm duyên làm dáng, cho chồng tui vui sướng, sau ngày mần việc mệt mỏi. Nhà cửa tui chưng tui dọn gọn gàng đẹp đẽ, cho bàn dân thiên hạ khen tui ngăn nắp gọn gàng, chớ chồng tui có được hưởng chi đâu ? Dìa tới ngay cửa tui đã dòm chả từ đầu đến móng, coi có cọng tóc con đĩ ngựa nào không ? Dòm lom lom từ áo tới quần coi nếp nhăn có gãy hông , lo ba thứ ruồi bu dị, giờ nào tui đưa tui đẩy, tui ngọt tui ngào, tui hun tui hít đón chồng chớ . Chưa kể điêm dìa, tui lo tra lo khảo, coi chả có tò tí với ai ngoài tui hông , tui lo rờ lo nắn, lo ngưởi lo dòm coi có tì có vết, có mùi chi lạ, có dấu chi kỳ, đáng nghi đáng sợ không , ba cái chiện này làm chả chán tui tới cần cổ là phải, chưa kể ba cái chuyện, làm xấu mặt chồng ngoài hàng, ngoài qúan . 

Ghen tương làm mặt mày tui thay đổi, thay vì tươi rói, nó quạu đeo, thay vì sáng trưng, nó xám nghoét . Áo quần tui bận có mượt mà , cũng không cân được lằn ngang lằn dọc tui nhăn tui nhíu. Tui tưởng tui đẹp hơn mấy cô đào hát, mà thiệt ra tui xấu như chằng , như Chung Vô Diệm mắc đoạ tiên sa . Thì tui cũng mắc đoạ ghen tương mà, cởi bỏ đoạ, Chung Vô Diệm đẹp hơn tiên nga tái thế . Tui cởi bỏ tật ghen, tánh hận, chăm chú lo cho con, quên chiện phiền hà phu quân phụ rẫy, cái bản mặt tui hây hây trở lợi . Nói không phải khen mình ên chớ, mấy bà chơi hụi dí tui, cùng niên kỉ mà coi già háp . Tui bắt bịnh được liền, già là tại hằn học, ngúc ngắc dí chồng, chớ lẳng lơ yêu chiều, tôn kính ổng coi, muốn gì hỗng được, đờn ông mà, cho ăn ngọt, tọt tới xương sườn, xương sống , bày đặt lên chơn, mấy ổng phản thùng là ôm phòng trống co ro . Biết hối, ôi thôi! cũng muộn màng rồi . Khi chồng cưng, bông mù u, quần sateng ổng tặng hà rầm, son môi má hường ổng mua cho, hỗng còn chỗ mà để, chưa kể ổng nựng má, ôm vai khen thôi là khen : “Má mày lúc nào cũng đẹp” . Ai da tui tưởng tượng dị mà cũng đà thấy màu hạnh phúc vương trong khoé mắt . 

Tui nói tá lả , kể tràng giang, rồi chiện anh ra sao , anh ngồi gật nhịp dậy sao anh Tư . 

-“Cô Hai à , tui bỏ quê ra tỉnh, xung vô lính . Mang hình bóng cô trong đầu, trong óc, trong tim . Tui đi cho quên cô, mà tui nhớ thêm cô à . Hồi dìa thăm, nghe Ba Ngọc nói cô ra tỉnh, lấy chồng sang trọng, tui mừng cho cô nhiều lắm . Vận mệnh tui cũng không suông sẻ, quên cô không xong, gặp ai tui cũng lừng chừng, má tui bả cũng rầu dữ lắm . Hồi bả nhắm mắt, còn để lại một câu : ‘Ráng kiếm ai giống con Hai mà lấy nghen con.’ Tui kiếm đâu ra ai giống cô bây giờ cô Hai . Hồi cô gả con gái, tui cũng có hay mà không dám dìa thăm, sợ cô không dòm mặt . Tui hỏi thăm Ba Ngọc mỗi ngày đó chớ . Hồi đám ma Hai Thung tui đứng dưới rặng ô môi , thấy cô dìu Ba Ngọc mà tui đâu dám ra mặt . Rồi tui nghe Ba Ngọc nói, cô mời tui ghé nhà chơi, tui mừng qúa ghé liền đây nè . Cái gáo dừa cô Hai nhắc đó, tui giữ nguyên chang .Má tui xài nó hồi tui xa xóm, giờ tui tiếp tục xài nó đặng múc nước nấu cơm . Hễ cô có đòi thì tui mang trả , mà trả lại cho cô rồi, tui biết lấy chi múc nước nấu cơm. 

Chuyện đời tui có nhiêu đó đó, cô muốn đoạn kết nó ra sao, cô cứ tiếp vô ha cô Hai” . 

Thursday, November 1, 2012

Tháng 2 - 2006

Hôm nay Mồng Ba Tết Bính Tuất 2006. N Đ có chút giờ để thu nhỏ hình và mang lên cho các bạn ngắm Tết San Jose. 

Đêm giao thừa uốn nhánh mai làm vỡ cái bình cắm hoa, sáng mồng một Tết mang máy hình đi chụp diễn hành xong, vào hội chợ làm rớt cái máy . Thế là hết, cái máy chụp hình theo N Đ như hình bóng 6 năm trời , đi đâu cũng có nhau, ngay cả vào trong bếp. 

Người cuối cùng cầm máy và chụp cái hình cuối là T. Trước khi chụp T cằn nhằn :"cái máy này T đã bỏ và thay 4 cái khác rồi mà chị vẫn giữ nó sao?".

Có lẽ cái máy tủi thân nên "tự rớt" cũng nên. 

Học chữ Nhẫn cùng đào mai, hái từ vườn mang vào nhà. 










Chiều Lên Tu Viện Kim Sơn

Đường lên tu viện quanh co núi
Cao vút ngàn thông đẹp dặm trường
Chuông đổ xa đưa xen kẽ lá
Núi rừng xanh ngát thoảng thơm hương.
Cổng chùa ba chữ Kim Sơn Tự
Núp dưới tàng cây bên vệ đường
Lối rộng vào chùa đất đá mới
Hai pho tượng lớn trắng phơi sương.
Khuôn viên đẹp nhất đây và đó
Một dãy nhà tăng với giảng đường
Lầu gạch hai tầng tu viện chính
Mặt tiền sân rộng, kiểu tây phương
Điện thờ chư Phật công trình lớn...
Hiện hữu chừ đây khiêm nguyện đường
Cây gỗ từ rừng nguyên liệu chính
Đan thanh tân tạo chốn thiền môn.
Phật Bà tịnh tọa trong hang đá
Bên dưới đồi thông trước nguyện đường
Mấy chục quẻ xăm, xăm được giải
Xin Bà hộ mệnh, giải tơ vương!
...
Nguyện cầu Tam Bảo, mười phương Phật
Phù hộ dân Nam hạnh phú cường
Trương Như Quốc Lân

7

Tết Bính Tuất đã thật sự qua Chủ Nhật vừa rồi, ngày mồng 7 Tết. Ngày hạ nêu , ngày trở lại với sinh họat bình thường.

Thật ra không khí Tết đối với những người tha phương chỉ tồn tại trong lòng, trong trí nhớ, nhất là khi tìm đến những hội chợ, những buổi tiệc Tất Niên Tân Niên để gặp được nhau. Một khối người nói chung ngôn ngữ, chào hỏi, chúc tụng và nhận ra mỗi năm trôi qua nét mệt mỏi rõ ràng hơn trên khoé mắt.

Những người bao năm miệt mài tổ chức hội Tết, nhìn số lượng người đến du Xuân không khỏi ngậm ngùi , tự hỏi hội Xuân còn tồn tại mãi không, khi người Việt bây giờ đã được trở về thăm quê xưa làng cũ, không như lúc trước chỉ là nhớ nhung vọng tưởng.

Hữu duyên tôi được đi cùng bạn lên thăm tu viện Kim Sơn. Bạn ngại ngần tôi không cùng tôn giáo. Nhưng khi cùng tôi đi viếng Chánh Điện bạn mới hay, tôi quen thuộc với nhang nến đến độ nào. Với tôi Đấng chí tôn là một , chỉ có hình thức là khác nhau đấy thôi.

Nhìn phong cảnh hùng vĩ tuyệt đẹp một ngày nắng ấm, hít không khí trong làng trên đỉnh núi , tự mình đánh lên tiếng chuông để trong thinh không bát ngát ngân dài âm vang trầm thống. Cõi lòng chùng dù môi miệng luôn liếng thoắng nói cười.

Bạn nói không hiểu sao một người lúng liếng như tôi có thể viết những câu nhẹ nhàng nhu thuận, bạn có lẽ chưa thấy hết lòng tôi đấy thôi.

Ngắm những khối đá được tạc thành tượng Phật Bồ Tát - Quán Thế Âm - tôi ngẫm nghĩ Ngài vui hay Ngài buồn khi con người tạc hình ngài trong đá. Tôi nghe như Ngài nói :"Tạc hình ta trong tâm con " khi nhìn thăm thẳm qua rặng dương mịt mù biển cả xa tít tắp.
Những người bạn khi chia nhau niềm tin tôn giáo, là khi đến với nhau thật gần. Tôi đến với bạn đơn sơ hơn bạn tưởng, chỉ thở chung cùng bầu trời đã quí báu biết bao.

Những nhánh đào đơm nụ, những công trình xây cất dang dở chưa xong. Tôi thích một mái nhà ấm cúng để chia xẻ công phu tu tâm dưỡng tính hơn là một kiến trúc tuyệt vời to tát , làm tâm dễ bị động vì bàn tay con người thách thức thiên nhiên.

Không hiểu sao tôi cứ vẩn vơ như thế. Cám ơn bạn đã cho tôi một ngày hạ nêu đáng nhớ. Tờ xâm Cô cho tôi tuyệt đẹp như ý tôi xin , làm bạn phải cười vì tôi khấn nguyện lạ quá. Tôi khấn xin thật lòng , Trời nghe được tiếng lòng tôi, huống chi là bạn phải không.
Tôi nhẩm xin nhiều điều lắm , một trong những điều tôi xin là cho bạn và gia đình mọi điều an thỏa.
Đời bạn thanh thản như rừng cây xanh ngắt trên đường mình cùng đi với nhau.

Dáng bạn một mình rảo bước, cầu mong trong lòng bạn không đơn độc như chiếc bóng ngả dưới chân.

Cám ơn duyên may , cho tôi một ngày đẹp để ghi lại trong ký ức.

11


Mỗi lần Tết đến, mùng Một Tết là ngày chúng tôi đi thăm mộ ba mẹ tôi, một điều không thể thiếu.

Mẹ tôi mất trước nên thông lệ hàng năm là bố con tôi đến thăm mộ mẹ ngày mồng một, truớc khi đi lễ đầu năm, đi chúc Tết bà tôi, rồi đến nhà bác Cả.

Khi Bố tôi đi cải tạo, năm đầu tiên không có ông và vài năm tiếp theo sau đó, chị em chúng tôi cũng theo đúng thông lệ ấy, ngày đầu năm là của mẹ, không còn bà, không còn bác để đến chúc tuổi như xưa, về nhà im ắng cùng nhau buồn hơn, hoang mang hơn và đau đớn hơn. Vài năm sau đó tôi đã tìm ra bố, mang ông về bên Mẹ.

Rồi tôi lại phải mang ba mẹ tôi đến một chỗ khác xa trung tâm Sài Gòn hơn theo qui định. Chuẩn bị sẵn một phần đất mới cho bố mẹ tôi ở Bình Hưng Hòa, yên trí ngày cải táng mẹ giống như lần cải táng Bố, chỉ còn lại cốt , chúng tôi đào huyệt vừa đủ cho hai cái kim tĩnh.

Ngày cải mộ, gia đình họ hàng không ngờ đuợc mộ của me tôi đã kết lại. Nghĩa là Me tôi nằm đó như ngủ, không hề suy xuyển chút nào dù đã ở trong lòng đất hơn 11 năm. Lúc ấy tôi nghe có tiếng xì xào phải làm vài điều chi đó để chỉ lấy phần cốt . Tôi quyết định ngay, không làm gì hết chỉ đặt mẹ vào áo quan mới lần nữa và chuyển sang huyệt mới.

Tôi và anh vội vã chạy đi mua áo mới cho mẹ trong khi các bác các anh các chị ra huyệt mới người một tay khơi cho rộng thêm lòng huyệt.

Bây giờ khi viết những điều này có vẻ dễ dàng quá, nhưng khi ấy là cả một sự khó khăn không sao kể xiết. Những nghĩa trang trong thành phố phải dời đi, mua áo quan phải có giấy tờ cho phép, người sống không đủ ăn, lo toan thêm cho người đã khuất, miếng đất ở BHH lúc ấy tôi may mắn tìm đuợc vì cha chánh xứ cùng làng với bà nội tôi, các gia đình bác họ tôi sống trong xứ đạo ấy. Tôi ngồi sau xe anh chở mắt không thấy gì hết ngòai hình dáng mẹ đang nằm đợi tôi dưới làn nắng nhạt hanh hanh. Họ hàng tản đi vì ai cũng ngại nhìn mẹ lúc ấy, dù với chị em tôi mẹ vẫn đẹp dịu dàng, hai bàn tay xếp trên ngực gân máu vẫn hồng, da mẹ trong suốt. Quần áo mặc cho mẹ khi liệm năm 72 vẫn y nguyên như cũ , mùi đất nồng chung quanh xộc lên mũi hay sự tiếc thương nghẹn ngực làm tôi và các em có cùng một cảm giác bị ngộp giống nhau, cho đến khi òa lên khóc được. Tôi mang cảm giác nặng nề ấy để chu tòan mọi việc cho Bố Mẹ. Tôi tạ ơn người chủ trại hòm, khi nghe tình huống đã bán ngay cho tôi áo mới cho mẹ không cần giấy tờ xuất nhập chi hết, ông tài xế xe lam vô tình tôi gặp trên đuờng, đã nói cùng các hành khách đang ngồi trên xe , xuống đón xe khác, để ông có xe trống mà chở Mẹ tôi. Lúc ấy hồn xác tôi không hiện diện, tôi không nhớ có nói lời tạ ơn đúng nghĩa đến họ chưa. Sự việc xảy ra nhanh hơn tôi tưởng.

Khi ấy nghĩa trang BHH chỉ có một nấm mộ đôi đặc biệt này. Đến thăm mộ bố mẹ tôi, chỉ cần hỏi ngôi mộ đôi là ai cũng biết. Có nhiều bạn của bố tôi sau khi được thả đến viếng mộ chỉ hỏi ngôi mộ đôi là tìm ra ngay.

Sáng nay tôi nhận đuợc điện thư từ VN cùng những tấm hình cô em gái tôi gởi sang. Những lời em chúc, cùng câu :"Sáng mùng một em đi thăm bố mẹ..."
bao nỗi nhớ trong tôi òa vỡ. Tết của tôi luôn có nỗi nhớ day dứt này. Nén huơng tôi và anh thắp trên bàn thờ, ánh nến điện lung linh, nhánh tắc bố tôi thích, cành cúc mẹ tôi yêu, tôi tìm mãi nhành mai cho bố vẫn chưa tìm ra trên xứ người khí hậu lạnh lẽo.

Cứ tưởng rồi quên đi nhưng một khắc giây nào đó nó bỗng bung ra thổn thức như lúc này.

15

Hơn mười năm tôi đi lại trên con đường đến chỗ tôi làm , như con ong chăm chỉ bay đi hút mật . Con đường như một phần đời sống của tôi, có khi nhộn nhịp, có lúc lặng yên, khi vui khi buồn khi day dứt. 

Con đuờng không dài lắm. Tôi nhớ lần đầu tôi biết , nó lặng lẽ hơn bây giờ, cũ kỹ hơn, nhẹ nhàng hơn vì nó chưa đuợc nhiều người biết đến. Anh chở tôi đi một vòng ngắm nó ban đêm, khi lũ cột đèn tỏa ánh vàng nhạt soi khắp con đường. Tòa nhà thị chính của thành phố, khi ấy nhỏ nhắn bình thuờng, sau khi đuợc chỉnh trang gần 40 triệu đồng nay đã thành cái bóng thật to che hẳn một khỏang đồi xanh ngắt phía sau lưng nó. 

Tôi vẫn giữ dáng nhỏ nhắn màu trắng đơn sơ của tòa thị chính xưa khi tôi đi ngang qua đó. Có đôi khi ánh nắng phản chiếu vào những cánh cửa sổ guơng xanh, hắt vào mắt buổi trưa, khi tôi lái xe về nhà ăn trưa lay tôi :"nhìn nè bây giờ tôi đẹp như thế này, bề thế như thế này, đừng giữ hình ảnh tôi ngày xưa nữa". Nên có lần tôi đứng hẳn lại, ngắm tòa thị chính. Tôi vào hẳn bên trong xăm soi từng góc cạnh rồi tấm tắc :"ừ đẹp thật" bao nhiêu tảng đá lát , bao nhiêu hình ảnh rất nghệ thuật, ngay cả những bức tượng đồng được trang trí phía truớc sân cỏ. 

Rồi hai hàng cây phong theo mùa thay áo tôi yêu thích. Tôi luôn yêu thích những con đường có hai hàng cây sóng đôi. Con đuờng Hồng Thập Tự, con ngày xưa hai hàng cây dầu , con đuờng Hồng Bàng hai hàng cây gõ , con đuờng Trần Quý Cáp hai hàng cây me, con đuờng Cuờng Để con đuờng.... không tôi đang sống tại miền bắc tiểu bang California, trong một thành phố nhỏ mang tên gọi theo tiếng Tây Ban Nha - có nghĩa là Cánh Đồng Bắp. Hai hàng cây trên đuờng tôi đi làm là cây phong đến từ Gia Nã Đại - Canada. Loại cây thay lá màu đỏ mùa Thu, Đông đến trơ cành khúc khuỷu , sang Xuân những trái khô tròn lôm chôm gai như hạt trái cóc, buông tay rơi xuống lăn loi choi dưới đất cùng lúc lá xanh nhú lên nõn nà để Hè sang thành những tán dù xanh ngăn ngắt dịu dàng. Người ta vừa đốn đi một hàng cây, phía sẽ mọc lên trung tâm thuơng mại mới. Tôi chắc chắn ít nhất hơn một người đau đớn cùng tôi, ngày những chiếc xe to đến cắt đi hơn 6 gốc cây trong vòng một ngày. Buổi sáng khi tôi đi ngang chúng còn đứng đó , tôi hững hờ không biết là lần cuối chúng vẫy chào tôi, buổi trưa tôi sững người , khi một khỏang trống hoắc trơ trọi phơi ra ngọn đồi tít tắp xa , tôi hốt hỏang khi thấy 3 gốc cây to thật to trơ ra đau đớn. Đến chiều trở về nhà, hàng cây đã mất, hàng cây phía đối diện còn lại đứng ngây ngô mất mát. Người cùng tiếc nuối hàng cây giống tôi đã viết một bài, đăng trên báo của thành phố. Những câu trách móc nặng nề, hội đồng thành phố đã không một lời nào hỏi han ý kiến của cư dân trước khi lấy đi mất một phần mỹ quan của thành phố. Tôi nghĩ, nếu chuyện ấy xảy ra, cư dân không ai muốn mất đi hàng cây ấy. 

Con đường sau ngày ấy nghiêng niểng sang một bên. Buồn bã. 


Tôi dự định sẽ viết một lá thơ cho hội đồng thành phố : 

-"Ki'nh gởi hội đồng thành phố Cánh Đồng Bắp. 

Thưa ông bà, 

Là những người đại diện cho dân chúng cư ngụ trong thành phố, ông bà nghĩ sao khi có nhiều thơ phản ánh về việc Ô/B đã cho phép cắt mất đi một hàng cây thật đẹp, nét đặc thù của thành phố Cánh Đồng Bắp. 

Nhìn hình ảnh khu thương mại sẽ hiện diện trong trung tâm thành phố, những cây dừa cao đuợc thay cho những cây phong từ Gia Nã Đại trên con đường chính, tôi nghĩ nó lộm cộm thế nào ấy. Nếu cho rằng các cây phong dễ bị bệnh , mất nhiều chi phí bảo quản, có thể bị gẫy cành gây tai nạn cho xe cộ và khách bộ hành, thì hàng cây đối diện sao vẫn còn nguyên? Chưa kể chi phí dùng để giữ các cây dừa còn cao hơn gấp mấy lần. Cây dừa cao vút thẳng đứng , phải cắt tỉa lá khô cho cây giữ dáng vẻ đẹp, phải thuê cả một công ty chăm lo cho cây không bị các chú chuột leo lên làm tổ trên đó. Lá dừa xanh không đổi màu theo mùa, không cho bóng mát , chỉ trơ trơ hờ hững không biết vẫy chào gió, không biết đùa với mưa. Nóng lạnh không cau mặt. 

Những cây dừa thường thấy trong những vùng khô nóng, biển, sao lại mang vào thành phố Cánh Đồng Bắp của chúng ta. 

Tuởng tượng thôi, hàng phong lá đỏ đối diện với hàng dừa suông đuộc con đuờng chính của thành phố chắp vá tội nghiệp làm sao. 

Nét đặc thù của thành phố Cánh Đồng Bắp đã mất, hình ảnh khu thương mại Hồ Ly Vọng xâm nhập , cư dân cũ như tôi chắc hẳn ngậm ngùi. 

Tôi viết thơ đến ông bà, để Ô/B biết rằng sự thay đổi khuôn mặt của thành phố là một sự kiện lớn đối với dân chúng cư ngụ trong vùng. Hãy cho chúng tôi có ý kiến." 


Murder

Not people
People do not live and grow
For two hundred years-
Trees!
Their massive trunks broken to pieces
and thrown down,
Their burrowing roots
Torn from the earth,
Their bodies
All along the road.
The old maples
Have been murdered.
How can we bear it?
Never to see again 
Their splendor, 
Their autumnal
Crimson and gold.
They are gone forever,
All along the road.
How could we do it? 

May Sarton 
(1912-1995)



20


Mấy hôm nay thành phố tôi ở tuyết rơi ở cao độ 1500 cách mực nuớc biển. Điều này hiếm khi xẩy ra. Rặng núi phía sau nhà , trên đỉnh phủ trắng xóa. 

Vùng thung lũng hoa vàng - thung lũng điện tử này khí hậu điều hòa, không lạnh quá hay nóng quá. Cỏ hoa thản nhiên khoe sắc. Mùa này nhiều người bị đau. Tôi cũng bị nữa. Không đến nỗi nằm vùi nhưng thật khó chịu, bỗng thấy mình yếu hẳn đi. 

Cảm giác nhìn giàn hoa đang ươm đầy nụ hứa hẹn nở vàng góc sân, bỗng dưng giàn hoa sơ xác, nguyên một cụm xanh ngăn ngắt lá và nụ biến mất, lởm chởm những nhánh trơ ra buồn nẫu ruột. Hai đêm liền tôi bị giấc mơ xấu ám ảnh sợ hãi ngủ không ngon. 

Giàn hoa của tôi nở vào mùa đông, hoa vàng tuơi rực rỡ, hương thơm dịu dàng không như hương hoa nhài sao tím, hỗn hào xộc vào mũi hăng hắc. Vì nặng nên giàn hoa bằng gỗ mỏng đan với nhau bị đổ nghiêng ra khỏi hai cây cọc thật to tôi ráng trồng xuống đất càng sâu càng tốt. Tôi dự định sẽ cắt bớt phần cái giàn bị nghiêng bung ra khỏi cọc, rồi sau đó kềm thân hoa vào hai cây cọc bằng những sợi dây thừng tôi đã mua ở home depot. 

Cách tôi dự định làm mất thì giờ lắm. Tôi nghĩ mình sẽ cưa , gỡ từng miếng giàn thì thân cây hoa không bị đụng chạm nặng, chỉ cắt bớt dần nhánh nào mình không thể đan vào dây đuợc. Còn dùng cưa máy cắt đi thì nhanh nhưng kết quả là giàn hoa nhìn tôi đau đớn. Vẫn biết cây sẽ mọc tiếp, nhưng những nụ hoa đã bị hủy hoại khi chưa nở và sự ân hận của tôi khi để những nhánh hoa bị cắt đi oan uổng cứ đè nặng lòng tôi. Giống như hàng cây bị mất trên đường tôi đi làm, cũng làm tôi có cảm giác không thoải mái. 

Tôi vừa có thêm vài nhánh đào Angie mang đến - cây mơ ngoài vuờn vừa có một cái hoa nhú lên, tôi ráng nghịch ngợm với đất cho quên đi cơn chóng mặt buồn nôn. Tôi trồng hai bụi hoa thuộc họ hoa hải đường nhiều lớp cánh, cùng xới đất duới hai gốc cây mơ, cây táo cho đám hoa chuông. Hy vọng khi mùa Xuân đến hương hoa tỏa ngát quanh vườn.